Իսրայելի կառավարության՝ կիրակի օրը Հայոց ցեղասպանությունը պաշտոնապես ճանաչելու որոշումը հազվադեպ քննադատության ալիք է բարձրացրել Ադրբեջանի կողմից, որն Իսրայելի ամենամոտ դաշնակիցներից մեկն է։
Իր պաշտոնական հայտարարության մեջ Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարությունը Իսրայելի այս որոշումն անվանել է «լուրջ մտահոգություն» առաջացնող հարց, գրում է Middle East Eye-ը։
Նախարարությունը ճանաչումը որակել է որպես «պատմական փաստերի խեղաթյուրում» և «բարդ պատմական հարցի վերածում քաղաքական որոշման»։
Հայտարարության մեջ նաև նշվել է, որ «առանց պատշաճ իրավական կամ գիտական հիմքի» ընդունված այս որոշումն «անընդունելի» է։
«Նման գործողությունները չեն նպաստում հաշտեցմանը կամ փոխըմբռնմանը։ Ընդհակառակը, դրանք խորացնում են առկա տարաձայնությունները և խաթարում տարածաշրջանում տևական խաղաղության ու կայունության հասնելու ջանքերը», — ասված է հայտարարության մեջ։
Նախարարությունը կոչ է արել Իսրայելի կառավարությանը վերանայել իր որոշումը։
Ադրբեջանն ու Իսրայելը սերտ հարաբերություններ ունեն։ Բաքուն Իսրայելի նավթի խոշորագույն մատակարարներից մեկն է, իսկ Իսրայելն իր հերթին ժամանակակից սպառազինություն է մատակարարում ադրբեջանական կառավարությանը։
Անցյալ տարի Բաքուն փորձում էր մեղմել Սիրիայում և Գազայի հատվածում տիրող իրավիճակով պայմանավորված լարվածությունը։
Ադրբեջանը կասկածներ է հայտնում Գազայում միջազգային ուժերի կազմում մասնակցության վերաբերյալ։
Թուրքիան և Ադրբեջանը միմյանց համարում են մերձավոր դաշնակիցներ։ 2021 թվականին ստորագրված Շուշիի հռչակագրի համաձայն՝ երկու երկրները պարտավորվում են աջակցել միմյանց երրորդ պետության կողմից հարձակման դեպքում։
2020 թվականի Լեռնային Ղարաբաղի երկրորդ պատերազմի ժամանակ թե՛ Թուրքիան, թե՛ Իսրայելն աջակցում էին Ադրբեջանին, երբ Բաքուն իր վերահսկողության տակ վերադարձրեց նախկինում Հայաստանի վերահսկողության տակ գտնվող զգալի տարածքները։
Իսրայելի այս որոշումն առայժմ միայն կառավարության դիրքորոշումն է։ Այն պաշտոնական պետական դիրքորոշում դարձնելու համար պետք է արժանանա Քնեսեթի հավանությանը։
Իսրայելական թեմաներով մասնագիտացող հետազոտող Դունյա Բասոլը հայտարարել է, որ Ադրբեջանը կարող է փորձել ճնշում գործադրել Իսրայելի վրա՝ Քնեսեթում համապատասխան բանաձևի ընդունումը արգելափակելու համար։
«Զարմանք է առաջացնում նաև այն, որ Իսրայելի Քնեսեթը կարող է անտեսել Ադրբեջանի զգայունությունը այս հարցում և ելնել այն կանխադրույթից, թե Ադրբեջանի և Թուրքիայի դաշինքը սովորական դաշինք է», — ասել է նա։
Թուրքիան կիրակի օրը հրապարակած առանձին հայտարարության մեջ նշել է, որ Իսրայելի այս քայլը հարմար միջոց է հանրության ուշադրությունը շեղելու այն փաստից, որ Միջազգային քրեական դատարանը Գազայի հատվածում կատարված ենթադրյալ հանցագործությունների համար վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի և իսրայելցի այլ պաշտոնյաների ձերբակալության օրդերներ է տվել։
Բացի այդ, Իսրայելը ներգրավված է նաև ցեղասպանության մեղադրանքների հետ կապված ՄԱԿ-ի Միջազգային դատարանում ընթացող վարույթում։
