Ռուսաստանի բանկը շարունակում է արդեն տասներորդ ամիս անընդմեջ իր պահուստներից ոսկի վաճառել՝ բյուջեի դեֆիցիտը ծածկելու գործողությունների շրջանակում, որը այս տարի երկու անգամ կգերազանցի նախնական պլանները՝ հասնելով 7,3 տրիլիոն ռուբլու։ Ինչպես երեքշաբթի հաղորդեց ԿԲ-ն, սեպտեմբերին ՌԴ-ի ոսկու պաշարը կրճատվել է ևս 0,2 մլն տրոյական ունցիայով (մոտ 6,2 տոննա), իսկ դրա ընդհանուր ծավալը նվազել է մինչև 72,8 մլն ունցիա՝ հասնելով 2019 թվականի վերջից ի վեր ամենացածր մակարդակին։ Դեկտեմբերից, երբ Կենտրոնական բանկը սկսեց մի քանի տասնամյակների ընթացքում ամենախոշոր վաճառքը, նրա պահուստներում ոսկին պակասել է 2 մլն տրոյական ունցիայով՝ մոտ 62 տոննայով։ Արժույթի միջազգային հիմնադրամի վիճակագրության համաձայն՝ ժամանակակից պատմության մեջ Ռուսաստանը միայն մեկ անգամ է ավելի արագ տեմպերով վաճառել իր ոսկու պաշարը՝ 1998 թվականին, երբ դեֆոլտի, արժութային ճգնաժամի և պետական պարտատոմսերի (ԳԿՕ) փլուզման ֆոնին ԿԲ-ն երեք ամսվա ընթացքում վաճառեց 3,8 մլն տրոյական ունցիա ոսկի (118 տոննա)։ Ճիշտ է, տարվա վերջում ձուլակտորների մի մասը հետ գնվեց, և տարվա կտրվածքով Կենտրոնական բանկի ոսկու պաշարը կրճատվեց 1,6 մլն ունցիայով (մոտ 50 տոննա)՝ այսինքն՝ ավելի քիչ, քան ընթացիկ տարում։ Հետագայում Կրեմլը միայն կուտակում էր ոսկին պահուստներում և 1990-ականների վերջից ի վեր ավելացրել է ոսկու պաշարը ավելի քան հինգ անգամ։ 2022 թվականի սկզբին այն կազմում էր 74 մլն տրոյական ունցիա կամ 2,3 հազար տոննա և աշխարհում մեծությամբ հինգերորդն էր։ Անցյալ տարվա վերջում սկսված վաճառքը, որը դարձրեց Ռուսաստանի ԿԲ-ին աշխարհի բոլոր կենտրոնական բանկերի մեջ ոսկու խոշորագույն վաճառողը, կապված է այն գործողությունների «հայելային արտապատկերման» հետ, որոնք նախկինում Ֆինանսների նախարարությունը կատարում էր Ազգային բարեկեցության հիմնադրամի ակտիվների հետ, նշում է Reuters-ը․ ԿԲ-ն շուկայում իրացնում է ԱԲՀ-ի ոսկին, որը նախկինում արդեն վաճառել էր Ֆինանսների նախարարությունը՝ բյուջեի դեֆիցիտը փակելու համար։ «Ֆինանսների նախարարությունը օգտագործում է կուտակված պահուստները (այդ թվում՝ ոսկով)՝ բյուջեի դեֆիցիտը ծածկելու համար՝ եկամուտների պակասի պայմաններում։ Քանի որ 2026 թվականին նավթի և գազի եկամուտները նվազել են, դա հանգեցրել է Ազգային բարեկեցության հիմնադրամի (ԱԲՀ) ակտիվների, այդ թվում նաև ոսկու, վաճառքի ուժեղացմանը», — բացատրում է «Ֆինամ»-ի վերլուծաբան Ալեքսանդր Պոտավինը։ Բացի այդ, ԿԲ-ն կարող է ոսկու վաճառքի հաշվին ծածկել արտարժութային իրացվելիության պակասը, իսկ ոսկու բարձր համաշխարհային գները, հավանաբար, նույնպես «նպաստել են թանկարժեք մետաղի վաճառքի ակտիվացման մասին որոշման ընդունմանը», նշում է Պոտավինը։
Վաճառված ռուսական ոսկու մի մասը հոսում է Չինաստան, որը այս տարի Ռուսաստանից թանկարժեք մետաղի գնումներն ավելացրել է մինչև պատմական ռեկորդներ։ Հունվար-հուլիս ամիսներին Հոնկոնգ, ըստ ՉԺՀ մաքսային տվյալների, մուտք է գործել մոտ 100 տոննա ռուսական ծագման ոսկի՝ երեք անգամ ավելի, քան անցյալ տարվա նույն ժամանակահատվածում։
Այն բանից հետո, երբ Լոնդոնի շուկան՝ աշխարհի ամենամեծը, փակեց իր դռները ՌԴ-ից եկող ոսկու համար, ռուսական մատակարարները արտահանումը վերաուղղում են դեպի արևելք, արձանագրում է LSEG-ի վերլուծաբան Դեբաջիթ Սահան։ ՌԴ-ից ոսկու հոսքերը դեպի Չինաստան հեղեղվել էին արդեն պատերազմի առաջին տարում, և այդ ժամանակից ի վեր Հոնկոնգի միջոցով արտահանվել է 35 մլրդ դոլարի թանկարժեք մետաղ, հաշվարկել է Financial Times-ը։
