Ռուսաստանի ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան մեկնաբանել է Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարության հայտարարությունը, որում, ըստ էության, կոչ էր արվում ռուսական կողմին ձեռնպահ մնալ «Լեռնային Ղարաբաղ» եզրույթի հիշատակումից։
Պատասխանելով համապատասխան հարցին՝ Զախարովան ուշադրություն է հրավիրել նման դիրքորոշման հակասականության վրա։ Նրա խոսքով՝ նման հայտարարություններ են հնչում այն ֆոնին, երբ պաշտոնական Բաքուն պարբերաբար արտահայտվում է Ռուսաստանի նոր սուբյեկտներին առնչվող հարցերի շուրջ՝ շարունակելով դրանք դիտարկել որպես Ուկրաինայի մաս։
Նա ընդգծել է, որ Ռուսաստանը, այդ թվում՝ անձամբ Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, առանցքային դերակատարում են ունեցել Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման գործում։ Դիվանագետի խոսքով՝ Մոսկվայի ջանքերն այս ուղղությամբ եղել են հետևողական և իրականացվել են տասնամյակների ընթացքում (սկսած 1990-ական թվականներից)։
Զախարովան նշել է, որ հենց այդ ջանքերի շնորհիվ է հաջողվել արյունահեղության դադարեցման հասնել 2020 թվականի աշնանը։ Նա հիշեցրել է, որ շուրջ չորս տարի ռուսական խաղաղապահ զորակազմն ապահովել է տարածաշրջանում հրադադարի ռեժիմի պահպանումը։
Նրա խոսքով՝ Ռուսաստանի մասնակցությունը կարևոր գործոն է դարձել հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորման ներկայիս փուլի մեկնարկի համար։ Ինչպես ընդգծել է ՌԴ ԱԳՆ ներկայացուցիչը, այս գործընթացը զարգանում է առանցքային ուղղություններով՝ 2020-2022 թվականներին բարձր մակարդակով ձեռք բերված եռակողմ պայմանավորվածությունների հիման վրա։
Զախարովան ուշադրություն է հրավիրել նաև 2022 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Պրահայում Եվրոպական միության հովանու ներքո կայացած գագաթնաժողովի արդյունքներին։ Դրա արդյունքում ընդունված համատեղ հայտարարության մեջ ամրագրվել է Հայաստանի և Ադրբեջանի կողմից միմյանց տարածքային ամբողջականության ճանաչումը, ինչն արվել է ՄԱԿ-ի կանոնադրությանը և 1991 թվականի Ալմա-Աթայի հռչակագրին համապատասխան ձևով։
Նա նշել է, որ վերջին տարիներին Բաքուն և Երևանը նախընտրում են ուղիղ երկխոսություն վարել (առանց միջնորդների) և Ռուսաստանը ըմբռնումով է մոտեցել այդ մոտեցմանը։ Միևնույն ժամանակ, Մոսկվան յուրաքանչյուր փուլում աջակցել է երկու կողմերի կառուցողական քայլերին։ Դրանք ուղղված են Հարավային Կովկասում կայուն խաղաղության և կայունության հաստատմանը։
Զախարովան առանձնահատուկ կերպով մատնանշել է 2025 թվականի օգոստոսին Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև խաղաղության և միջպետական հարաբերությունների հաստատման մասին համաձայնագրի տեքստի նախաստորագրման կարևորությունը։ Նրա խոսքով՝ Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի կարգավորման թեմայի ավարտը ինստիտուցիոնալ տեսանկյունից ամրագրվել է ԵԱՀԿ որոշմամբ, համաձայն որի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 1-ից սկսել են լուծարվել Մինսկի գործընթացի կառույցները։ Այս որոշմանը կողմ է արտահայտվել նաև Մոսկվան։
Միևնույն ժամանակ, ՌԴ ԱԳՆ ներկայացուցիչն ընդգծել է, որ առջևում դեռևս մեծածավալ աշխատանք կա: Մասնավորապես, խոսքը լիարժեք խաղաղության պայմանագրի ստորագրման, տարածաշրջանում տրանսպորտային և տնտեսական կապերի վերականգնման, պետական սահմանի սահմանազատման ու սահմանագծման, ինչպես նաև Հայաստանի և Ադրբեջանի ժողովուրդների միջև փոխադարձ վստահության ամրապնդման մասին է:
Ռուսաստանը, նրա խոսքով, մտադիր է այսուհետ ևս աջակցություն ցուցաբերել կողմերին բոլոր այս ուղղություններով՝ այնքանով, որքանով դա պահանջված կլինի Բաքվի և Երևանի կողմից:
Եզրափակելով՝ Զախարովան նշել է, որ կարգավորման ներկայիս փուլը պահանջում է ձեռք բերված արդյունքների ամրապնդում՝ հույս հայտնելով, որ հարաբերությունների կարգավորման գործընթացն իսկապես անդառնալի բնույթ կկրի՝ այդ արտահայտության բացառապես դրական իմաստով:
