Սամվել Բաբայանի գործողությունները համարում եմ դիվերսիա. ԼՂՀ պաշտպանության նախարար

83746ԼՂՀ պաշտպանության բանակի հրամանատար, գեներալ-լեյտենանտ Լևոն Մնացականյանը հարցազրույց է տվել Արցախի հանրային հեռուստաընկերությանը եւ ԼՂՀ ՊԲնախկին հրամանատար Սամվել Բաբայանիգործողությունները որակել է դիվերսիա մեր Արցախիհասարակության եւ ինքնիշխան պետության հանդեպ:
ԱՀՀ. -Ապրիլյան առճակատումից երկու ամիս է անցել,ինչպե՞ս կգնահատեք ՊԲ այդ օրերի գործողությունները:
Լևոն Մնացականյան.- Նորից կվերահաստատեմ իմնախկին ասածները, մեկ անգամ ևս փաստենք, որ ՊԲանձնակազմը կատարել է իր առջև դրված մարտականխնդիրները: Կարող եմ փաստել, որ ՊԲ անձնակազմըտիրապետում է իր զինանաոցում գտնվողզինատեսակներին, անձնակազմի և ստորաբաժանումներիպատրասատակամությունը գտնվում են այնպիսի վիճակում,որ հնարավորություն է տալիս կատարել իր առջև դրվածխնդիրները, ինչը ապացուցվեց քառօրյա պատերազմիօրերին:
 
ԱՀՀ.- Ոմանց կարծիքով` ապրիլյան առճակատումը ոչ թելայնամասշտաբ պատերազմ էր, այլ դիվերսիոնգործողություն ընդամենը, որքանո՞վ է այս գնահատականըհամապատասսխանում իրականությանը:
Լևոն Մնացականյան.- Իհարկե, եթե նման գնահատականտային քաղաքացիական անձինք կարելի է ինչ-որ տեղհասկանալ այդ մարդկանց, որովհետև մարդիկ չենտիրապետում, ինչ է մարտավարությունը, ինչ էռազամավարությունը, բայց, եթե նման կարծիք հայտնումեն նախկինում զինվորական բարձր պաշտոն զբաղեցրածանձնավորություններ, առավել ևս բանակի նախկիննախարարը, ինձ համար դա ցավալի է, որովհետև չենհասկանում` ինչ է նշանակում դիվերսիոն հետախուզականգործողություններ, մինչև վերջ չեն վերլուծում ինչպիսինպատակներ է հետապնդում դիվերսիոն հետախուզականխմբերի գործողությունները: Նշեմ, որ դիվերսիոն խմբերըիրենից ենթադրում է սահմանափակ ոժերով սահմանափակխնդիրների կատարում, ինչ-որ տեղ եղանակային փակ ևբարդ տեսանելիության պայմաններում, որի ընթացքումհնարավոր է կիրառել այլ զորատեսակների և սահմանափակուժեր և միջոցներ. այն, ինչ մենք չենք տեսել այդմարտական գործողությունների ժամանակ: Այդ մարտականգործողությունների ժամանակ ականատես ենք եղել, որհակառակորդը շփման գծի մոտավորապես մինչև 200 կմհատվածում կիրառել է հատուկ նշանակությանջոկատայիններ: Ես մեկ անգամ նշել եմ, որ 73-րդ խմբիանձնակազմի փաստաթղթերը եղել են մեզ մոտ, դա արդենենթադրում է 1000 հոգուց ավելի հատուկջոկատայիններիկիրառում:
Մենք ականատես ենք եղել 200-ից ավելի տանկերիկիրառման, ականատես ենք եղել զորամասերի,զորամիավորումների կիրառման բոլոր ուղղություններով` և’հյուսիսային, և’ հարավային, և’ կենտրոնական: Ականատեսենք եղել խոշոր տրամաչափի զանգվածային,համազարկային ռեակտիվ համակարգի կիրառման,ականատես ենք եղել խոշոր տրամաչափի փողայինհրետանու կիրառման, ականատես ենք եղել արդիանօդաչու սարքերի կիրառման, ականատես ենք եղելհարվածային ԱԹՍ-երի կիրառման: Եվ այդ ամենիկիրառումը ընդամենը 3 օրվա ընթացքում: Ավելին, այդերեք օրվա ընթացքում հակառակորդն արձակել է այնքանհրթիռ և արկ, որ չի կիրառվել մեր նախորդ մարտականգործողությունների` 92-94թթ-ի մեկ տարվա ընթացքում: Եթեմենք վերլուծելու լինենք նախորդ պատերազմի ընթացքումարձակած արկերի թիվը, ապա չի հասնում 100 հազարի,բայց այս պատերազմական գործողությունների ընթացքումհակառակորդի կողմից արձակվել է, մեր գնահատմամբ,մինչև 20 հազար արկ: Եվ դա երեք օրվա ընթացքում, ուասում են` չի եղել հրետակոծություն: Իհարկե, ինչպեսկլասիկ մարտն է ենթադրում, հրետանայիննախապատրաստում չի եղել, բայց դա չի նշանակում, որհրետանի չի կիրառվել և մարդկանց հիշողությունը երևի թեթույլ չի տալիս նրանց վերհիշելու, համեմատականներտանելու նախորդ մեր գործողությունների և ապրիլյանգործողությունների հետ, ու տարբերել` ո՞րն է դիվերսիոնհետախուզական խմբերի գործողությունը, ո՞րն էլայնամասշտաբ հարձակումը: Դա միայն մի տեսակետը չի,ասեմ, որ շատ զինվորականներ համամիտ են մերկարծիքների հետ:
ԱՀՀ.-ՊԲ նախկին հրամանատարը նաև բանակի ներկայիսհրամանատարաությանն է բավականին սուրքննադատության ենթարկում` նշելով, որ քառօրյաիրադարձությունների ժամանակ սխալներ են թույլ տվել,որոնք էլ պատճառ են դարձել հայկական կողմիկորուստներին:
Լևոն Մնացականյան.- Դա լոկ հայտարարություն է,կարելի է նման կերպ հայտարարել բոլորի վերաբերյալ, որսխալներ են թույլ տվել, իսկ որո՞նք են սխալները, նաընդհանրապես չնշեց, եթե այդպիսին եղել են: Ես համարումեմ, որ ԶՈւ, ՊԲ ղեկավար կազմի կողմից սխալներ թույլ չենտրվել, բոլորն իրենց պարտականությունները կատարել ենհամաձայն զբաղեցրած պաշտոնների: Իհարկե, այնտեղներկայացվում է, որ ունեցել են կորուստներ և այլն, ես չեմժխտել, որ ունեցել ենք որոշակի տարածքային կորուստներ,բայց դա ռազմավարական կամ մարտավարականտեսանկյունից հաջողություն չէ անվանի թշնամու կողմից:Ես իրենց ԶՈւ հարձակողական գործողություններըհամեմատել եմ վաշտի կամ դասակի մարտական խնդրիհետ` կապված խորության հետ, որովհետև այնխորությունները, որոնք իրենք ունեցել են, կարելի էհամեմատել այդ ստորաբաժանումների հետ:
Դա համարել հաջողություն ամբողջ զինված ուժերի համար,իհարկե, պարտություն է հակառակորդի կողմից: Ես կասեիավելին, եթե մարդիկ իրականացնում են այդպիսիվերլուծականներ, ապա կառաջարկեի վերլուծել 94 թվականիհունվար-փետրվար ամիսներին տեղի ունեցած դեպքերը, երբմեկ օրվա ընթացքում հարավային ուղղությամբ`հակառակորդի ճնշման տակ, 21 կիլոմետր տարածքհանձնել են: Ո՞վ էր եղել այդ ժամանակ հրամանատարը,Ձեր կողմից նշված անձնավրությունը, իսկ եթեհամեմատելու լինենք այն ժամանակվահարաբերակցությունը, իհարկե, եղել է ի օգուտ մեզ: Բայցինչպե՞ս ստացվեց. ես կառաջարկեի տվյալ մարդկանց`վերլուծելու ժամանակ ընդլայնված վերլուծականներ անել,հիշողությանը զոռ տալ և վերհիշել այն, ինչ տեղի էունեցել: Կառաջարկեի, որպեսզի նմանհայտարարություններով հանդես չգան:
ԱՀՀ.- Ի դեպ, մեղադրանքներում նաև առանձին կետերկան, մասնավորապես, որ բանակի այսօրվահրամանատարությունը սթափ չի վերլուծում, նաևպաշտպանական համակարգեր չեն ստեղծվում:
Լևոն Մնացականյան.-Ի՞նչ է նշանակումպաշտպանական համակարգ: Միգուցե Ձեր նշածանձնավորությունը գիտի, թե ինչ է իրենից ներկայացնումպաշտպանական համակարգը: Միգուցե, եթե նագործոություններից հետո ևս գրեթե վեց տարիպաշտոնավարել է բանակի հրամանատարի պաշտոնում,ստողծել է արդյոք ինքը այդ պաշտպանականհամակարգերը: Հեռավորութոյւններ է նշում` 200, 300չպետք է թույլ տանք… այդ պաշտպանականհամակարգերը ստեղծելուց, մարտական գործողություններիընթացքում: Նշեմ, որ 96 թվականին, հենց իրպաշտոնավարման օրոք, մեր առաջնային գշի հենց դիմացսկսել են 50, 100 մետր խորությամբ տեղադրել սյուներ,գծանշել, կարելի է պայմանականորեն ասել, սահմանները:
Եթե 200-300 մետր չպետք է թույլատրենք, ինչո՞ւ է ինքըգծանշել այդ սահմանները, փշալարերով գծանշումնիրականացրել: Բացի այդ, իր պաշտոնավարման օրոք մենքունեցել ենք դիրքեր, որոնց միջդիրքային տարածությունըեղել է ընդամենը 50 մետր ինչո՞ւ է թույլ տվելհակառակորդին 50 մետր հեռավորության վրա դիրքերտեղադրել: եղել են բոլոր ուղղություններում, մեծքանակությամբ նման դիրքեր: Ավելին ասեմ, իրպաշտոնավարումից հետո, առ այսօր, մեր պաշտպանականհամակարգերը կատարելագործվել են, զարգացել են: Այսօրէլ այդ ուղղությամբ համապատասխան աշխատանքներտարվում են, եթե համեմատականներ անցնակցնելու լինենք90-ականների և այսօրվա մեր համակարգերի միջև, ապակարելի է ասել, որ բոլոր առումներով խտությունները միքանի անգամ գերազանցում են 90-ականներիխտություններին:
ԱՀՀ. -Պարոն Մնացականյան, հարցերը բխում էին դեռԵրևանում տված հարցազրույցից: Ինչպես գիտեք` երկարտարիների բացակայությունից հետո Սամվել Բաբայաննարդեն Արցախում է, ինչպե՞ս եք ընդունում նրավերադարձը:
Լևոն Մնացականյան.- Եթե այցելեր իր Հայրենիք,տեսակցելու իր հարազատներին, մտերիմներին, ծնողներին,ես դա կընդունեի նորմալ, բայց երեկվաիրադարձություններ, որ տեղի են ունեցել մերհուշահամալիրում և Վերածննդի հրապարակում, ես կասեի,որ ամեն ինչ դեռ պարզ չի, որովհետև իրհայտարարությունները ներառում ենպաշտոնափոխություններ: Իր ընկերներիհայտարարությունները ներառում են նույնիշարունակությունը, դա ես համարում եմ վտանգավոր, ոչհարիր նախկինում նման պաշտոն զբաղեցնողանձնավորությանը:
Ինձ համար հասկանալի կլիներ, եթե նրա կողմից քայլերձեռնարկվեր համերաշխության բարձրացման,տրամադրությունների ստեղծման` մեր ընդհանուրհաջողությունների համար։ Իսկ հիմա ինձ համարանհասկանալի է, և իր գործողությունները համարում եմորպես դիվերսիոն գործողություն մեր հասարակության,ինքնիշխան պետության, նրա պաշտպանության հանդեպ:Միայն այն, ինչ երեկ տեղի է ունեցել և’ հուշահամալիրում,և’ Վերածննդի հրապարակում, այս հետպատերազմյանտարիներին հակառակորդին այդքան ներքաղաքականխմորումներ իր գործողությունները չի բերել, ինչքան որդրանք են բերել մեր հասարակությանը`ապակայունացնելով մեր վիճակը: Իհարկե, դա անընդունելիէ, մեր հասարակությունը դրան համարժեք պատասխանը,իր գնահատականը պետք է տա:
 


Այս թեմայով