Քաղաքական շահի հետևից վազող , անսկզբունքային մարդիկ տեղ չունեն մեզ մոտ. Պապիկյան

Politik.am-ի հարցազրույցը  Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության վարչության փոխնախագահ Սուրեն Պապիկյանի հետ:

Պարո՛ն Պապիկյան, հեղափոխության ընթացքում Դուք և ձեր ընկերները, ովքեր առաջնորդում էին հեղափոխությունը, հռչակեցին նաև երեք կարևոր աշխատանքների իրականացում՝ ընտրական օրենսգրքի փոփոխություն, կուսկացության մասին նոր օրենքի ընդունում, արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների իրականացում:  Վերնշվածներից՝ կուսակցությունների մասին նոր օրենք այդպես էլ չունեցանք, որը թույլ կտար զտել քաղաքական դաշտը: Ինչ՞ն էր խնդիրը՝ ժամանակ չգտնվե՞ց, կամքի բացակայությու՞ն , թե՞ այլ պատճառներ կան:   

— Կուսակցությունների մասին նոր օրենքը խիստ անհրաժեշտ եմ համարում, բայց հետհեղափոխական շրջանում առաջնային է արդարության մթնոլորտի վերականգնումը, որի ուղղությամբ մենք ամեն օր աշխատում ենք, ամենօրյա ռեժիմով քայլեր ենք անումում:

Արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններից հետո պետք է երկար քննարկումներ անցկացնենք կուսակցությունների մասին օրենքի նախագծի վերաբերյալ, ինչը այս փուլում  ֆիզիկապես  հնարավոր էլ չէ, և հետո, տարբեր շահարկումների առիթ է տալու, թե իբր նոր իշխանությունները կուսակցությունների համար ճանապարհ են փակում։

Կուսակցությունների մասին նոր օրենք մենք կունենանք ընտրություններից հետո, և այդ օրենքը կլինի ներքին ժողովրդավարության արտացոլանքը։ Կուսակցությունները կդառնան ոչ թե անձակենտրոն, այլ ինստիտուցիոնալ կառույցներ, որոնք չեն ակտիվանա միայն ընտրությունից ընտրություն, այլ մշտապես քաղաքական գործունեություն կծավալեն:   Մենք պետք է այնպես անենք, որ քաղաքական կուսակցությունները ունենան իրենց իրական դերակատարումը:

Բոլորի համար պետք է ակնհայտ լինի, որ արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունները Հայաստանի պատմության մեջ նախադեպ չունեցող ազատ և արդար ընտրություններ են լինելու,  դրանից հետո  բոլորով կքննարկենք և կունենանք կուսակցությունների մասին շատ ավելի լավ օրենք, որը էլ ավելի կամրացնի՝ թե՛ կուսակցական համակարգը, և թե՛ պետության հիմքերը:

Պարո՛ն Պապիկյան, խոսելով կուսակցությունների մասին, Հայաստանում տպավորություն կա, որ կուսակցություններում չկա գաղափարախոսություն և, եթե անգամ ունեն ապա հետևողական չեն այդ գաղափարախոսությանը:   Ինչո՞վ է պայմանավորված այս իրավիճակը, երբ կուսակցություններն իրենց որդեգրած արժեքները չեն կարևորում: Անհասկանալի է, թե ի՞նչ գաղափարախոսություն ունեն հայաստանյան քաղաքական կուսակցությունները և արդյո՞ք իշխանության գալու դեպքում կյանքի կկոչեն իրենց ծրագրերը

Օրինակ՝ Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության ծրագրում կա կետ որով ԵԱՏՄ անդամությունը համարվում է սխալ, բայց այսօր ինչպես ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն է հայտնել՝ իրողություն է փոխվել  և ավելին՝ հայտարարվում է, որ պետք է ավելի ակտիվ աշխատել ԵԱՏՄ-ում Այս հակասությունները չե՞ն խանգարի ավելի առողջ և ներկայանալի լինելուն, որպեսզի հասարակությունն էլ հստակ հասկանա կուսակցության գաղափարները

-Կա հստակ մի փաստ, որ Հայաստանում հետխորհրդային շրջանից հետո կուսակցությունները չեն կայացել, և սրա հիմքում կան օբյեկտիվ ու սուբյեկտիվ պատճառներ: Չեմ բացառում, եթե ՀՀ-ում հեղափոխությունը լիներ տաս կամ քսան տարի առաջ, մենք արդեն կունենայինք կայացած կուսակցական համակարգ: Այս խնդիրը ժամանակին առկա էր նաև նախահեղափոխական Վրաստանում, բայց Սաակաշվիլին, չտրվելով իշխանությունը պահելու գայթակղությանը, պատվով  պարտություն կրեց, ինչն էլ հանդիսացավ Վրաստանում կուսակցական համակարգի ամրացման հիմքը :

 Հետհեղափոխական Հայաստանում մենք շատ անելիքներ ունենք դրան հասնելու համար:

Քաղաքացիական Պայամանգիր կուսակցությունն ի սկզբանե ասել է, որ  մեզ մոտ «իզմեր» չկան, իսկ ինչ վերաբերում է ԵԱՏՄ-ից դուրս գալուն, մեր փաստաթղթում նշված է՝ մենք սխալ ենք համարում ԵԱՏՄ-ին անդամակցելը, բայց այսօրվա իրողություններն այլ են։

Իշխանությունը և արտաքին քաղաքականությունը փխրուն ոլորտներ են: Դառնալով պետական իշխանության կրող՝ քո պարտավորություններում պետք է հաշվի առնես նաև նախորդի ստանձնած պարտավորություններ։ Պետական շահի մեջ  էլ, արտաքին քաղաքականության մեջ էլ,  անկախ  քո դիրքորոշումից, ճիշտը ընկալելու քո մոտեցումներից, բոլոր քաղաքական  ուժերի համար էականը պետք է լինի պետականությունը և պետական շահը:

Պարոն  Պապիկյան  աշխարհը հենված է այդ իզմերի վրա: Բայց պարոն Փաշինյանը և ձեր թիմը հայտարարում է, որ իզմերի ժամանակաշրջանը անցել ու չպետք է ապրել իզմերով: Հնարավո՞ր է, այօրվա աշխարհում չհարել, որևէ իզմի:

-Պետք է հաշվի առնենք մեր աշխարհաքաղաքական փխրուն վիճակը, որում մենք գտնվում ենք : Այսինքն միայն «իզմերով» առաջնորդվելով, մենք չենք կարող ունենալ այն Հայաստանը որի մասին երազում ենք: Սա ասում եմ, որպես ՀՀ քաղաքացի, և պատմաբան, այլ ոչ թե պաշտոնյա կամ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վարչության փոխնախագահ:  «Իզմերի» մերժումը չի նշանակում, որ մենք չենք տեսնում լավ  բան լիբերալիզմի, սոցիալիզմի , կոնսերվատիզմի մեջ:

Մենք ունենք մեր առաջնահերթությունները, որոնք բախվում են և՛ սոցիալիստական աշխարհի, և՛ լիբերալիզմի, և՛ պահպանողականության հետ, սակայն ինձ համար էականը ՀՀ շահն է, և ես չեմ ուզում  բացառել կամ երկրորդական համարել որևէ ուղղություն, որևէ քաղաքական և տնտեսական մոդել,  քանի որ դրանցից ամեն մեկը ինչ-որ փուլում ՀՀ-ի համար կարող է այժմեական լինել: Այսօրվա  մոդելը չգիտենք էլ որն է, քանի որ նախկիններից դա ենք ստացել: Ամեն բան  իր տեղը կընկնի, երբ ՀՀ-ում վերջնականապես տարանջատված կլինեն օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունները :

Պարո՛ն Պապիկյան, խորհրդային համակարգի փլուզումից հետո, նախկին կոմունիստները շատ արագ   դարձան հեղափոխականներ՝ ՀՀՇականներ ապա երկրապահներ, հետո ականատես եղանք թե ինչպես  նրանցից շատերը դարձան ՀՀԿականներ: Հիմա գործադիր իշխանությունը գտնվում է Քաղաքացիական պայմանագիր  կուսակցության ձեռքում , և հեղափոխությունից շատացել են անդամագրությունները Վերոնշված վտանգը ձե՞զ չի սպառնումերբ մարդիկ կոմունիստից դարձան  ՀՀՇական , ապա երկրապահ ապա հանրապետական հիմա էլ ցանկանում են դառնալ ՔՊի անդամները:  

-Մեր դիրքորոշումը հստակ է  քաղաքական փնտրտուքի , շահի հետևից վազող , անսկզբունքային անձանց նկատմամբ: Մենք չենք տրվում բոլորին կուսակցության անդամ դարձնելու գայթակղությանը, քանի որ դա չի բխում՝  ո՛չ ՔՊ-ի շահերից, և ո՛չ էլ ՀՀ-ի շահերից: Հետհեղափոխական շրջանում Քաղաքացիական պայմանագրին անդամանգրվելու հայտ ներկայացրած անձանցից  որևէը մեկը ՔՊ-ի անդամ չէ: Իհարկե սա չի նշանակում, որ նոր անդամներ չենք ընդունելու, սակայն սա մի շրջափուլ է, երբ պետք է շատ հետևողական աշխատանքներ տարվեն՝ խուսափելու համար վերոնշված կեղծիքներից:

ՔՊն մինչ հեղափոխությունը չի ունեցել շատ գրասենյակներ, իսկ հեղափոխությունից հետո շատ ակտիվ բացվում են գրասենյակներ: Որտեղի՞ց այդ ֆինանսական միջոցները, արդյո՞ք դրանք կապ ունեն պետության ֆինանսական միջոցների հետ:

 -Բացարձակ կապ չունեն պետության ֆինանսական միջոցների հետ: Նախկինում չկային այդ գումարները, քանի որ  մինչև հեղափոխությունը,  այդ ֆինանսական միջոցները  ձևավորվում էին անդամավճարների  և մեր համակիրների հանգանակությունների միջոցով:

Հեղափոխության ընթացքում և հետո Քաղաքացիական պայմանագրի հիմնադրամի հաշվին դրամական միջոցներ են փոխանցվել, որոնք էլ մեզ թույլ են տվել տարբեր տեղերում գրասենյակներ վարձակալել։ Կան նաև քաղաքացիներ, ովքեր պատրաստակամություն են հայտնում գրասենյակ տրամադրել, սակայն այդ առաջարկից մենք դեռևս չենք օգտվում :

Պարո՛ն Պապիկյան, եղե՞լ են առաջարկներ՝  հայտնի գործարարներից՝  միջոցների տրամադրում Ձեր կուսակցությանը, և եթե լինի, ապա ինչպիսի՞ն կլինի Ձեր վերաբերմունքը

 — Պայմանավորվածություն որևէ մեկի հետ այն սկզբունքով, որ «դու մեզ ֆինանսավորիր, մենք էլ սա կանենք», չի կարող լինել։ Կլինեն դրամահավաքներ, և դուք ակնատես կլինեք, թե որտեղից և ինչպես են գոյանում մեր միջոցները:

Պարո՛ն Պապիկյան, խոսելով դատական իշխանությունից, հայտնի է, որ նախկին կոռումպացված դատավորները շարունակում են պաշտոնավարել, սպասելով ինչ որ հրահանգների, ի՞նչ կասեք այս առումովՀետաքրքիր էր դիտարկել նաև Սասնա Ծռերի օրինակը: Երբ նրանք բանտից սպառնալից հայտարարություններ էին տարածում, այդ ընթացքում դատարանը մերժում էր խափանման միջոցները փոխելու նրանց միջնորդությունները, իսկ երբ Ժիրայր Սեֆիլյանը և Վարուժան Ավետիսյանը հայտարարեցին, որ ամեն կերպ աջակցելու են նոր կառավարությանը դատարանը սկսեց բավարարել նրանց միջնորդությունները: Միթե՞ սա չի խոսում ինչ որ հրահանգի կամ պայմանավորվածության մասին:

-Մենք հայտարարել ենք, որ գործադիրից կախվածություն չունեք, գործե՛ք անկախ, օրենքի տառին համապատասխան:

Հիմա առաջ է գալիս դատավարի խնդիրը․ ես չեմ կարող ասել՝ վերջինս գործելուց առաջ սպասու՞մ է ինչ-որ մեկի հայտարարությանը, թե՞ ոչ: Մի բան հստակ է՝ գործադիր իշխանության կողմից,  ոչ մի միջամտություն դատական և իրավական համակարգին չի լինելու․ խոսքը չի վերաբերում վարչապետի վերահսկողության տակ գտվող իրավական ոլորտին: Ոչ մի նախարար, պետական պաշտոնյա չի կարող իրեն թույլ տալ զանգել որևէ մեկին և իր իրավասությունների շրջանակից դուրս ցուցումներ տալ: Ովքեր կանցնեն այս սահմանը վստահեցում եմ, կզգան օրենքի ցավոտ լինելը։ Անկախ նրանից, թե որ քաղաքական թիմի ներկայացուցիչ են, օրենքը հավասար է բոլորի համար:

Չեմ բացառում որ ՀՀ-ում, մի օր կարիք կլինի դատական համակարգի փոփոխություններ ևս իրականացնել, բայց այդ ամենը պետք է լինի հստակ ուսումնասիրված և օրենքի շրջանակներում:

Զրույցի վերջումհետաքրքիր է թե ի՞նչ սպասելիքներ ունեք  առաջիկա արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններից: Արդյո՞ք Ձեզ համար գերխնդիր է, որ ՔՊն մեծամասնություն վերցնի , և եթե  ՔՊն  50+1 չվերցնի, կգնա՞ք կոալիցիայիԻ՞նչ ակնկալինքերով  եք գնում ընտրություններին:

 

-Եթե խոսեմ որպես ՔՊ-ի վարչության փոխնախագահ, ապա պետք է ասեմ, որ նպատակը  մեծամասնության վստահությունը շահելն է, սակայն, միևնույն ժամանակ,  պետք է հստակ ընդգծեմ, որ մեզ համար առանցքայինը օրինական ընտրությունների անցկացումն է. ամեն գնով հաղթելու սկզբունքը չի կարող մեզ համար գերակա լինել:

Եթե մենք չհավաքենք ձայների մեծամասնությունը, և ստացվի, որ չենք վայելում հանրության մեծամասնության աջակցությունը, ապա ես խնդիր չունեմ և կառչած չեմ իմ աթոռից, պատրաստ եմ զբաղվել ընդդիմադիր գործունեությամբ:

Ձեր քաղաքական ուժի տարբեր ներկայացուցիչներ, օրինակ՝ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, բազմիցս ԱԺ ելույթների ընթացքում քննադատել է իշխանություններին , որոնք հանդիսանալով վարչապետ, նախարար, քարոզարշավի ընթացքում իրենց պաշտոնական դիրքը չարաշահելով մասնակցել են քարոզարշավին՝ աշխատանքային ժամերի ընթացքում:  Ձեր  քաղաքական ուժի ամենավառ դեմքերը պետական պաշտոնյաներ են, իսկ առջևում խորհրդարանական ընտրություններ են: Արդյո՞ք Ձեր կուսակցությունում պատրաստվում են  հրաժարվել զբաղեցրած պաշտոններից, որպեսզի կարողանան մասնակցել  նախընտրական քարոզարշավներին:  

-Նման հարց չի  քննարկվել, սակայն մի բան հստակ է, եթե ասում ենք իշխանական լծակները չե՛նք օգտագործելու, ապա հավատացե՛ք, դրանում անկեղծ ենք: Աշխատանքային ժամի ավարտից հետո,  կամ ոչ աշխատանքային օրերին  զբաղվել քաղաքական գործունեությամբ․ սա այն է, ինչը մենք պարտավորվել ենք անել և ինչից մենք չենք շեղվելու:

Զրույցը՝  Բորիս Մուրազիի

Այս թեմայով