Home » ՄԱՄՈՒԼ » «Էլեկտրական» շարժումը կարող է ազդել սահմանադրական հանրաքվեի անցկացման ժամկետների որոշման վրա

«Էլեկտրական» շարժումը կարող է ազդել սահմանադրական հանրաքվեի անցկացման ժամկետների որոշման վրա

լևոն«ՉԻ» զրուցակիցն է Հայ Ազգային Կոնգրես կուսակցության փոխնախագահ, ԱԺ ՀԱԿ խմբակցության ղեկավար Լեւոն Զուրաբյանը:

-  Հայաստանում մի քանի օր շարունակ բողոքի ակցիաներ էին ընթանում ընդդեմ էլեկտրաէներգիայի թանկացման։ Ինչպե՞ս եք գնահատում էլեկտրաէներգիայի թանկացման դեմ ծավալված այդ շարժումը։

- «Էլեկտրական Երեւան» շարժումը հակասական գնահատականների արժանացավ։ Ոմանց կարծիքով, հզոր եւ աննախադեպ մի պոռթկում էր, որին մասնակցեցին նոր որակի երիտասարդներ։ Ոմանք փորձեցին այն մատուցել որպես իշխանության կողմից բեմադրված «ընդվզում», որի նպատակն էր Ռուսաստանից զիջումներ կորզելը։ Ոմանք շարժման արդյունքները գնահատեցին որպես հաջողություն, այլք` նմանատիպ շարժումների  «հերթական տապալում»։ Ընկալումների այս հակասականությունն էլ ավելի կարեւոր է դարձնում ճշգրիտ գնահատականի փնտրտուքը։

Ի՞նչ է իրականում կատարվել։ Որեւէ կասկած չունեմ, որ շարժումը մեր ժողովրդի մի հատվածի, առավելապես՝ երիտասարդության անկեղծ պոռթկում էր։ Այդ պոռթկման կայացմանը մենք` Հայ Ազգային Կոնգրեսն ամեն բանով աջակցել է, նախ եւ առաջ` լինելով այդ շարժման մաս, կազմակերպելով բողոքի ակցիաներ  Հայաստանի 13 քաղաքներում, ինչը նպաստեց շարժման տարածմանը ամբողջ Հայաստանում, տրամադրելով նաեւ անհրաժեշտ տեխնիկական օգնություն։ Մենք Ազգային Ժողովում, ինչպես նաեւ հեռուստատեսությամբ ու լրատվական այլ միջոցներով հիմնավորեցինք, որ հոսանքի թանկացման հիմքում ընկած է կոռումպացված մի օղակ, որը միավորում է ե՛ւ «ՀԷՑ»-ին, ե՛ւ ՀԾԿՀ-ին, ե՛ւ հարկային տեսչությանը, ե՛ւ դատախազությանը, ե՛ւ վերջապես այս բոլորի հանցավոր համագործակցությունը ղեկավարող Սերժ Սարգսյանին։ Մենք կոչ արեցինք ժողովրդին դուրս գալ փողոց, քանի որ այլ կերպ իշխանությունները մեկ լումա անգամ չէին նահանջի։ Բայց նաեւ վստահ եմ, որ փողոց դուրս եկած եւ ընդվզած հատվածի մեծ մասը պայքարի դուրս եկան ոչ թե նրա համար, որ դժվարանում են լույսի համար 7 դրամ ավել վճարել։ Ո՛չ։ Մարդկանց առաջին հերթին հուզել է այն հանգամանքը, որ մեր հանրապետությունը եւ նրա տնտեսությունը պատանդ են դարձել իշխանությունը յուրացրած գողերի, թալանչիների ձեռքին։ Փողոց դուրս եկան ոչ թե աղքատները կամ թշվառները, որոնց համար 7 դրամ ավել վճարելն իսկապես խնդիր է, այլ մարդիկ, ովքեր իսկապես մտահոգված են, թե ինչ երկրում են ապրում եւ հետաքրքրված են հայոց պետության զարգացման հեռանկարով։

Ընդվզումն անսպասելի էր իշխանության համար։ Մինչեւ վերջին պահը նրանք վստահ էին, որ էլեկտրականության գների համար հազարավոր մարդիկ փողոց դուրս չեն գա։ Դա էր պատճառը, որ իշխանության առաջին բնազդը Բաղրամյանը «օկուպացրած» ցուցարարներին ցրելը եղավ։ Իշխանությունը սխալվեց. նա չհասկացավ, որ դժգոհությունը չի արտահայտվում միայն այդ մի քանի հազար հավաքված մարդկանցով, եւ խորապես արմատավորվել է ամբողջ հասարակության, անգամ հենց իրենց   քաղաքական հենարանի մեջ, պետական ապարատի մեջ, եւ անգամ ոստիկանության մեջ։ Հանրությունն ըստ էության համերաշխ էր ցուցարարների հետ, եւ բռնությունները տվեցին լրիվ հակառակ արդյունք` ավելացնելով դժգոհությունը հասարակության մեջ ու մարդկանց քանակը փողոցներում։ Այստեղ է, որ իշխանությունը հասկացավ, որ պետք է գնա լուրջ զիջումների, եւ չի կարող այլեւս անտեսել հանրային մեծ դժգոհությունը։

- Սերժ Սարգսյանի առաջարկած լուծումը` «ՀԷՑ»-ում անցկացնել աուդիտ, մինչ այդ` թանկացման փոխհատուցման բեռը դնելով կառավարության վրա, արդյո՞ք հարցի բավարար լուծում էր։

- Բնականաբար, բավարար չէր, եւ Կոնգրեսը այդ առթիվ շատ հստակ դիրքորոշում հայտնեց։ Բայց Սերժ Սարգսյանի հղփացած ավազակապետական ռեժիմի համար սա նախկինում աներեւակայելի նահանջ էր։ Հոսանքի գների բարձրացման վերջնական որոշումը ըստ էության հետաձգվեց մի քանի ամսով։ Սերժ Սարգսյանը հասկանում է, որ իրավիճակը պայթունավտանգ է։ Որ նման վիճակում գների բարձրացման որոշման պարտադրումը կարող է նոր պայթյուն առաջացնել, միգուցե ավելի մասշտաբային։ Իսկ հանրությունը հասկանում է, որ Սերժ Սարգսյանն ուղղակի ժամանակ է ձգում  եւ փնտրում ուղիներ` նվազագույն զիջումների համար։ Նման վիճակում կարելի է ասել, որ կողմերից  որեւէ մեկը չհասավ վճռորոշ առավելության, եւ խաղը, կոպիտ ասած, փոխադրվել է երկրորդ ռաունդ։

- Այսինքն` սա չի՞ կարելի համարել էլեկտրական շարժման պարտություն։

- Ոչ մի դեպքում։ Նախեւառաջ` իշխանությունը պարտվեց, երբ փորձեց բռնություն կիրառել։ Երիտասարդությունը եւ նրան աջակցող հանրությունը լուրջ դաս տվեցին Հայաստանի բռնապետներին։ Հայաստանին մահակներով «սթափեցնողները» հասկացան, որ բռնությունն այլեւս չի հանդուրժվելու։ Երբ բռնությունը տապալվեց, իշխանությունն անցավ ավելի նուրբ՝ մանիպուլյացիոն տեխնոլոգիաների, փորձելով  շարժումն իրենով անել։ Հանկարծ պարզվեց, որ նրա հսկողության տակ գտնվող հեռուստատեսությունների համար շարժումը դարձավ «սիրելի բալա»։ Բաղրամյան պողոտայում հայտնվեցին պրոֆեսիոնալ երգող-պարողներ, սկսվեց «բարձր հովանու ներքո» սննդի մատակարարում, փողոցներում հայտնվեցին «գլամուրային» աղջիկներ ու պատանիներ։ Այս ամենն արվում էր մեկ նպատակով. խոսակցական լեզվով ասած` շարժմանը «վենա մտնելու» նպատակով եւ այն հետո անվտանգ ուղղությամբ ուղղորդելու։ Դրա գագաթնակետը դարձավ այսպես կոչված «կենդանի պատի» կազմակերպումը, որի նպատակը բնականաբար ոչ թե պետք է լիներ ոստիկանության գրոհը կանխելը (հետագա զարգացումները նույնպես պարզ ցույց տվեցին, որ ոստիկանությունը հարկ եղած ժամանակ մի կողմ էր դնում «պատը»), այլ իշխանության եւ փողոցում կանգնած ժողովրդի միջեւ կամուրջ ստեղծելը եւ նրան ավելի կառավարելի դարձնելը։  Պլանը իրագործում էր Սերժ Սարգսյանի փեսա Միքայել Մինասյանն իր վերահսկողության տակ գտնվող ԱԺ պատգամավորների կողմից, թեեւ հանուն արդարության պետք է նշել, որ նրա կազմակերպած պատում հայտնվեցին եւ բազմաթիվ անկեղծ  մարդիկ, նաեւ պատգամավորներ, որոնց մտքով անգամ չէր անցնում, որ օպերացիայի հետեւում կանգնած է իշխանությունը։ Պատի կազմակերպիչները, սակայն, գերագնահատեցին սեփական մանիպուլյացիոն տեխնոլոգիաների հզորությունը, ինչի լավագույն վկայությունն է պատի բացահայտ իշխանավոր ներկայացուցիչների` Սամվել Ֆարմանյանի ու Արմեն Աշոտյանի խայտառակ փախուստը ժողովրդի «անկեղծության տարափի» տակ։ Իսկ երբ Սերժ Սարգսյանն առաջարկեց ցուցարարներին իր «վերջնական» լուծումը, գործի դրվեց մանիպուլյացիոն տեխնոլոգիայի երկրորդ գլուխգործոցը` Բաղրամյան պողոտայից մարդկանց Ազատության հրապարակ ուղղորդելու օպերացիան։ Հանկարծ պարզվեց, որ նախաձեռնող խմբի որոշ տղաներ ինքնագլուխ որոշում էին ընդունել բողոքը տեղափոխել Ազատության հրապարակ։ 1998թ. ի վեր առաջին անգամ Հայաստանի իշխանությունները հրապարակայնորեն պատրաստակամություն հայտնեցին ամեն ինչով աջակցել Ազատության հրապարակում անցկացվելիք ցույցին, ներառյալ` վրանային քաղաքի արտոնումը, հզորագույն ձայնային տեխնիկայի տրամադրումը եւ գիշերային հզոր լուսավորության մատակարարումը։ Մեկ ակնթարթում դադարեցվեցին բարձր հովանու ներքո տրվող սննդի մատակարարումը Բաղրամյանի ցուցարարներին, «անկախ, բայց պատասխանատու» լրատվամիջոցների կողմից Բաղրամյանի ցույցերի լուսաբանումը։ Բաղրամյան պողոտայից անհետացան երգի-պարի անսամբլները, շոու բիզնեսի ներկայացուցիչները, եւ գլամուրային աղջիկները։ Իհարկե, այս ակնհայտ մանիպուլյացիաները չէին կարող խաբել Բաղրամյանում հավաքված ժողովրդին, որն անմիջապես հասկացավ` ինչն ինչոց է, եւ մնաց պայքարելու Բաղրամյանում։ Բայց` այս ամենն ավելի նուրբ նպատակ էր հետապնդում, այն է` ստեղծել տպավորություն, որ շարժումը մարում է, մարդկանց քանակը եւ հետաքրքրությունը պակասում է։

Շարունակությունն՝ այստեղ:

Դիտվել է 14 անգամ
Untitled-1 copy - Copy - Copy